Misverstand # 2

kind mag kiezen 12 jaar

Mag een kind van 12 jaar oud zelf beslissen?

Veel ouders denken dat een kind zelf mag kiezen, zodra het 12 jaar is geworden. Ze denken dat het kind dan bijvoorbeeld zal zeggen dat het toch liever bij de vader woont.

Dat is een misverstand. Kinderen van 12 jaar en ouder worden door de rechter gehoord, maar de rechter beslist zelf. Ze mogen alleen hun mening geven. In andere landen ligt de leeftijdsgrens overigens veel lager, dus je kunt bij een jonger kind de rechter vragen een uitzondering te maken en jouw kind toch te horen.

Gesprek met de rechter

Het kind heeft dan een kort gesprekje met een rechter. Bij sommige rechtbanken worden de kinderen niet op de dag van de zitting uitgenodigd, maar op een andere dag. Helaas kan het dan zo zijn dat ze ook een andere rechter spreken. Die rechter maakt dan een kort verslag van het gesprek. De zittingsrechter leest dan alleen dat verslag en heeft niet zelf het kind gesproken. Dat is jammer, aangezien zo alle non-verbale communicatie verloren gaat. In Den Haag is het gelukkig zo geregeld dat het kind voor de zitting als eerste even naar binnen mag om met de zittingsrechter te praten. Dat is altijd wel een spannend moment voor de kinderen.

De rechter beslist

Gelukkig is het niet zo dat het kind zelf mag kiezen. Dat zou een veel te zware verantwoordelijkheid zijn voor een kind. Vaak voelen kinderen zich al ten onrechte verantwoordelijk voor de echtscheiding  en alle problemen er om heen. Het zou niet goed zijn als het kind zich verantwoordelijk voelt voor bijvoorbeeld het verdriet van de moeder als de rechter beslist dat het kind bij vader moet gaan wonen.

Belangen van het kind

Het is juist goed dat dat het de beslissing van de rechter is. Als het goed is, kan de rechter de juiste waarde hechten aan de uitspraken van de minderjarige. Wil hij bij moeder wonen, omdat moeder verdrietig is over de echtscheiding en wil hij haar steunen? Denkt hij dat vader verantwoordelijk is voor de scheiding en kiest hij daarom voor de moeder? Dan moet de rechter zich afvragen wat nu echt in het belang is van de minderjarige. Betekent een verhuizing naar vader een wisseling van school? Is het verdriet van moeder te belastend en zal hij bij zijn vader gelukkiger zijn?

De stem van het kind

Gelukkig is het wel zo dat kinderen steeds meer een stem krijgen in de procedures die over hen gaan. Dat kan doordat de rechter met hen praat. In meer complexe zaken schrijft de Raad voor de Kinderbescherming een rapport om de rechter te adviseren over bijvoorbeeld de hoofdverblijfplaats of de omgangsregeling. In dat rapport staat ook wat het kind er zelf over zegt, ook als het kind nog geen 12 jaar oud is. Als een kind volledig klem zit tussen twee ouders die hun eigen belang voorop lijken te stellen, kan de rechtbank een bijzonder curator benomen. De bijzonder curator zal dan de belangen van de minderjarige behartigen in procedures en zo nodig ook nieuwe procedures starten in het belang van het kind.